Grudzień 2015 • Strona 2 z 6 • Psychoterapia - Poznań, Warszawa, Kraków, Lublin, Wrocław

Monthly Archives Grudzień 2015

0

Odbiór wrażeń bez spostrzegania

W ludzkim doświadczeniu rzadkie są przykłady czystego odbioru wrażeń. Gdy słyszysz dziwny dźwięk, niezależnie od tego jak niezwykły by był, natychmiast kojarzysz go z czymś znanym. Gdy widzisz osobliwy i obcy przedmiot, nieświadomie próbujesz związać go z jakąś formą lub kształtem, który oglądałeś wcześniej. Okolicznością najbliższą czystemu odbiorowi wrażeń mogłaby być sytuacja, w której po raz pierwszy zaprezentowano kolor osobie, która była niewidoma od urodzenia i teraz nagle uzyskała zdolność widzenia.

0

Obiektywne obserwacje – kontynuacja

Zdarza się, że osoby, których dotyczą badania, już nie żyją lub z innych powodów są dla badającego nieosiągalne i nie można z nimi przeprowadzić bezpośredniej rozmowy. Mimo to można analizować ich przypadki, stosując metodę biograficzną. O tym, jak wiele można się w ten sposób dowiedzieć, niech świadczy studium porównawcze historii życia wieluset geniuszy, przeprowadzone przez C.M. COXA. Dzięki porównaniu danych dotyczących ich osiągnięć intelektualnych, jak np. wieku, w którym zaczynali czytać, odczytywać czas na zegarze czy pisać wiersze, Cox wykazał, że w większości przypadków dorosły uznawany za geniusza rozwijał się w dzieciństwie prędzej niż jego rówieśnicy.

0

Agresja – dalszy opis

Początków agresji u człowieka możemy z powodzeniem szukać w okresie niemowlęcym. Bez wątpienia wiąże się ona po części z potrzebą aktywności. Rozwijające się dziecko jest aktywne, a aktywność wcześniej czy później doprowadzi je do zniszczenia czegoś lub skrzywdzenia kogoś. Wówczas dorośli uznają jego postępek za agresywny, chociaż może on jeszcze nie wyrażać żadnej wrogości. Sears i inni (1953) w badaniu, o którym wspominaliśmy w związku z zależnością, zajmowali się również agresją. Stwierdzili oni, jak można było oczekiwać, wysoką korelację między ogólnym poziomem aktywności a agresją ocenianą przez wychowawczynie: 0,86 dla chłopców i 0,66 dla dziewcząt. Nie można określić na podstawie samych tylko tych liczb, co tu jest przyczyną, a co skutkiem. Aktywnemu dziecku mogą się „przytrafić” agresywne postępki: agresywne dziecko może być aktywne, gdy przejawia swoją agresję.

0

Aktywność a cykl estralny

Fragment zapisu wykazującego wpływ cyklu estralnego u samicy szczura. Maksymalna aktywność wypada na ogól blisko szczytowego punktu rui. (Źródło: Wang, 1923). łają sobie na seksualne zachowanie, dopóki nie są dojrzałe płciowo. Kastracja u samca nie powoduje całkowitego zaniku zachowania kopulacyjnego, jak to jest w przypadku samicy. Ta trwałość zachowania seksualnego u wykastrowanego dorosłego samca kontrastuje z natychmiastowym wygaśnięciem reaktywności płciowej u samicy po usunięciu jej jajników (Beach, 1944).

0

Typowa krzywa uczenia się

Prześledźmy zachowanie człowieka, który nauczył się wysyłać i przyjmować telegraficzne wiadomości, posługując się alfabetem Morse’a. Jak jego obecne zachowanie różni się od zachowania, kiedy po raz pierwszy próbował wykonać to zadanie? Jego reakcje są bardziej precyzyjne: prawie nie robi błędów. Jego umiejętności są lepiej zorganizowane: działanie jest jedną równą, szybką i ciągłą akcją, a nie przerywaną serią prób i błędów. Aby osiągnąć taki poziom skuteczności, musiał spędzić wiele godzin na ćwiczeniu.

0

Labirynt laboratoryjny i pomieszczenie eksperymentatora

Behawioryści przeprowadzili wiele eksperymentalnych badań nad zwierzętami. W tym eksperymencie szczur uczy się w labiryncie w kształcie litery „Y” (powyżej) układu ruchów. Po wykonaniu zadania otrzymuje nagrodę w postaci pokarmu dostarczanego przez mechanizm, który znajduje się przy końcu ramienia „Y”. Labirynt jest połączony elektronicznie z pomieszczeniem eksperymentatora (poniżej), gdzie zachowanie szczura jest automatycznie rejestrowane. Zastosowanie nowoczesnego automatycznego wyposażenia pozwala na uzyskiwanie w takich badaniach ogromnej ilości danych. (Źródło: D’Amato i Jagoda, 1960).

0

Uczenie się

W poprzednim rozdziale pokazaliśmy, jak percepcja jest uzależniona od sposobu, w jaki mózg interpretuje wrażenia zarejestrowane przez nasze zmysły. Dzięki temu będziemy mogli zrozumieć proces uczenia się, który polega na różnych sposobach modyfikacji naszych reakcji na oddziałujące na nas bodźce.

0

Dojrzałość umysłowa

Jeśli przebadamy to samo dziecko dwukrotnie za pomocą tego samego testu po wystarczająco długim czasie, by zapomniało zawarte w nim pytania, to okaże się, że wyniki poprawiają się w miarę dorastania. Z pewnością dziecko uzyska lepszy wynik w wieku lat ośmiu niż w wieku czterech lat.

0

Niezgrabność w okresie dorastania

Rozpowszechniony jest pogląd, że w wieku dorastania chłopcy i dziewczęta przechodzą „okres niezgrabności”. Taka niezgrabność mogłaby istotnie wynikać z nierównomiernego rozwoju fizycznego, opisanego powyżej, lecz ten „okres niezgrabności” jest do pewnego stopnia raczej złudzeniem niż faktem.

0

Zmiany wrażeń smakowych

Uważa się, że dzieci wykazują inne upodobania smakowe niż dorośli. Większość niemowląt przychylnie reaguje na potrawy o smaku słodkim, negatywnie zaś na gorzkie, kwaśne i słone. We wczesnych latach szkolnych dzieci rozwijają indywidualne upodobania smakowe. Wiele wykazuje skłonność do potraw słonych i gorzkich, inne lubią słodkie potrawy. Wszyscy jesteśmy bardziej czuli na wrażenia smakowe w dzieciństwie. Dlatego powinniśmy poznawać wiele smaków sezonowych i egzotycznych przed okresem dojrzewania. Jakkolwiek fizjologiczne u swych podstaw, uczenie takie odgrywa ważną rolę w kształtowaniu upodobań i nawyków smakowych. Uczymy się, jak „kultywować smak” wielu potraw. Rzadko kto polubi smak piwa lub oliwek od pierwszego razu, należy raczej kultywować te wrażenia smakowe poprzez powtarzane doświadczenia.

0

Naukowe podejście do badań nad naturą ludzką

Celem tej książki jest pokazanie, w jaki sposób psychologia rozwijała się w ostatnim, względnie krótkim okresie, kiedy to zaistniała jako niezależna nauka, oraz wprowadzenie czytelnika w nowsze zagadnienia, na których skupia się zainteresowanie współczesnych psychologów. Będzie również pomocna dla studentów rozpoczynających studia na kierunkach socjologicznych i pedagogicznych. Wypada jednak zaznaczyć, że żadne opracowanie o tak ogólnym charakterze nie obejmie wszystkich problemów danej dziedziny. Warto więc, by osoby bardziej zainteresowane psychologią poszerzały potem swoją wiedzę, korzystając z bardziej szczegółowych opracowań.

0

Czucie ciepła i zimna

Reakcje na ciepło i zimno nie są biegunami tego samego wrażenia, lecz są odrębnymi wrażeniami. Oddzielne zakończenia nerwowe przenoszą z powierzchni skóry informacje o cieple i o zimnie. Można to zaobserwować przy sporządzaniu map receptorów dla czucia ciepła i zimna poprzez dotykanie skóry ciepłymi i zimnymi igłami.