Category Psychologia

0

Labirynt laboratoryjny i pomieszczenie eksperymentatora

Behawioryści przeprowadzili wiele eksperymentalnych badań nad zwierzętami. W tym eksperymencie szczur uczy się w labiryncie w kształcie litery „Y” (powyżej) układu ruchów. Po wykonaniu zadania otrzymuje nagrodę w postaci pokarmu dostarczanego przez mechanizm, który znajduje się przy końcu ramienia „Y”. Labirynt jest połączony elektronicznie z pomieszczeniem eksperymentatora (poniżej), gdzie zachowanie szczura jest automatycznie rejestrowane. Zastosowanie nowoczesnego automatycznego wyposażenia pozwala na uzyskiwanie w takich badaniach ogromnej ilości danych. (Źródło: D’Amato i Jagoda, 1960).

0

Uczenie się

W poprzednim rozdziale pokazaliśmy, jak percepcja jest uzależniona od sposobu, w jaki mózg interpretuje wrażenia zarejestrowane przez nasze zmysły. Dzięki temu będziemy mogli zrozumieć proces uczenia się, który polega na różnych sposobach modyfikacji naszych reakcji na oddziałujące na nas bodźce.

0

Dojrzałość umysłowa

Jeśli przebadamy to samo dziecko dwukrotnie za pomocą tego samego testu po wystarczająco długim czasie, by zapomniało zawarte w nim pytania, to okaże się, że wyniki poprawiają się w miarę dorastania. Z pewnością dziecko uzyska lepszy wynik w wieku lat ośmiu niż w wieku czterech lat.

0

Niezgrabność w okresie dorastania

Rozpowszechniony jest pogląd, że w wieku dorastania chłopcy i dziewczęta przechodzą „okres niezgrabności”. Taka niezgrabność mogłaby istotnie wynikać z nierównomiernego rozwoju fizycznego, opisanego powyżej, lecz ten „okres niezgrabności” jest do pewnego stopnia raczej złudzeniem niż faktem.

0

Zmiany wrażeń smakowych

Uważa się, że dzieci wykazują inne upodobania smakowe niż dorośli. Większość niemowląt przychylnie reaguje na potrawy o smaku słodkim, negatywnie zaś na gorzkie, kwaśne i słone. We wczesnych latach szkolnych dzieci rozwijają indywidualne upodobania smakowe. Wiele wykazuje skłonność do potraw słonych i gorzkich, inne lubią słodkie potrawy. Wszyscy jesteśmy bardziej czuli na wrażenia smakowe w dzieciństwie. Dlatego powinniśmy poznawać wiele smaków sezonowych i egzotycznych przed okresem dojrzewania. Jakkolwiek fizjologiczne u swych podstaw, uczenie takie odgrywa ważną rolę w kształtowaniu upodobań i nawyków smakowych. Uczymy się, jak „kultywować smak” wielu potraw. Rzadko kto polubi smak piwa lub oliwek od pierwszego razu, należy raczej kultywować te wrażenia smakowe poprzez powtarzane doświadczenia.

0

Naukowe podejście do badań nad naturą ludzką

Celem tej książki jest pokazanie, w jaki sposób psychologia rozwijała się w ostatnim, względnie krótkim okresie, kiedy to zaistniała jako niezależna nauka, oraz wprowadzenie czytelnika w nowsze zagadnienia, na których skupia się zainteresowanie współczesnych psychologów. Będzie również pomocna dla studentów rozpoczynających studia na kierunkach socjologicznych i pedagogicznych. Wypada jednak zaznaczyć, że żadne opracowanie o tak ogólnym charakterze nie obejmie wszystkich problemów danej dziedziny. Warto więc, by osoby bardziej zainteresowane psychologią poszerzały potem swoją wiedzę, korzystając z bardziej szczegółowych opracowań.

0

Czucie ciepła i zimna

Reakcje na ciepło i zimno nie są biegunami tego samego wrażenia, lecz są odrębnymi wrażeniami. Oddzielne zakończenia nerwowe przenoszą z powierzchni skóry informacje o cieple i o zimnie. Można to zaobserwować przy sporządzaniu map receptorów dla czucia ciepła i zimna poprzez dotykanie skóry ciepłymi i zimnymi igłami.

0

Rola teorii w psychologii

Niegdyś sądzono, że aby powstała nauka, wystarczy po prostu gromadzić fakty, a uogólnienia wyciągać z tych faktów’ w drodze indukcji. Niewielu ludzi wyznaje dzisiaj ten naiwny pogląd. Często jest rzeczą bardzo korzystną dla rozwoju nauki, gdy poszukiwanie faktów odbywa się według wskazań teorii i gdy modyfikuje się lub rozszerza owe teorie tak, by objęły wszystkie nowo odkryte fakty.

0

Kształtowanie nawyków i kontrola

Dla wielu ludzi słowo „nawyk” ma negatywny wydźwięk. Częściej oznacza ono zachowanie szkodliwe niż użyteczne. Większość z nas skupia się raczej na eliminowaniu złych nawyków niż na kształtowaniu dobrych. Istnieje w psychologii kilka ważnych reguł dotyczących przełamywania mimowolnych nawyków i formowania nowych. Wszystkie opierają się na prawach i zasadach uczenia się omawianych w niniejszym rozdziale.

0

Dwie dawne teorie psychologii

W dziewiętnastym stuleciu, zanim powstała właściwa psychologia eksperymentalna, dwie teorie psychiki rywalizowały ze sobą o poparcie psychologów. Jedna z nich znana była jako psychologia władz duszy. Według tej teorii dusza (rozumiana jako psychika) ma kilka głównych władz, takich jak myślenie, odczuwanie i wolę – które rządzą odpowiednimi czynnościami. Te z kolei dzielą się na parę tuzinów władz niższego rzędu, tak że pamiętamy dzięki władzy pamięci, wyobrażamy sobie coś dzięki władzy wyobraźni i tak dalej. Właśnie psychologia władz duszy zachęciła dziewiętnastowiecznych frenologów, jak np. Galla, do prób zlokalizowania poszczególnych władz w określonych częściach mózgu. Doktryna ta nie zadowalała jednak bardziej krytycznie nastawionych uczonych, ponieważ nie tłumaczyła nic, lecz jedynie klasyfikowała zjawiska psychiczne

0

Zamknięty obwód samowzbudzający – kontynuacja

Chociaż neurony nie dzielą się i nie regenerują jak inne komórki, po uszkodzeniu łatwo wytwarzają nowe aksony i dendryty, a te nowe części mogą także w jakiś sposób tworzyć odpowiednie połączenia z receptorami, efektorami lub innymi neuronami. Nie jest więc nieusprawiedliwione przypuszczenie, że mogą powstawać pewne twory, ściślej wiążące ze sobą te neurony, które wielokrotnie wspólnie wyładowywały się. Mogą to być ameboidalne zmiany w ciele komórkowym lub nowe wypustki neuronu. Pogląd ten nie jest obecnie tak popularny, jak niegdyś, lecz nadal uważa się go za prawdopodobny (Hebb, 1958, s. 147).

0

Motywy i naśladowanie

Motywy działają jako bodźce nakłaniające uczącego się do aktywności. Uruchamiają i utrzymują aktywność uczącego się. Które motywy będą skuteczne w danym przypadku, zależy od gatunku, płci, wieku, inteligencji, zainteresowań i osobowości uczącego się. Dziewięcioletni chłopiec uczy się zasad baseballu chętniej niż zasad gramatyki.